carte des sites et monuments de la bataille de waterloo

Koninklijke Kapel en St Jozefkerk

Afstand vanaf :

  • de toeristische dienst : 0 km
  • het Memoriaal/Leeuwenheuvel: 4 km

 

Monument voor de Belgen

Distance depuis
 - le syndicat d'initiative : 4 km 
 - le Mémorial/Butte du Lion: 300 m

Hoeve la Papelotte

Distance depuis
 - le syndicat d'initiative : 5 km 
 - le Mémorial/Butte du Lion: 1,5 km

Monument van Gordon

Distance depuis
 - le syndicat d'initiative : 4 km 
 - le Mémorial/Butte du Lion: 300 m

Monument voor de Hanoverianen

Distance depuis
 - le syndicat d'initiative : 4 km 
 - le Mémorial/Butte du Lion: 300 m

Hoeve la Haie-Sainte

Distance depuis
 - le syndicat d'initiative : 4,5 km 
 - le Mémorial/Butte du Lion: 500 m

Hoeve la Belle-Alliance

Distance depuis
 - le syndicat d'initiative : 6 km 
 - le Mémorial/Butte du Lion: 2 km

Pruisische Monument

Distance depuis
 - le syndicat d'initiative : 7 km 
 - le Mémorial/Butte du Lion: 2,5 km

Kerk van Plancenoit

Distance depuis
 - le syndicat d'initiative : 7,5 km 
 - le Mémorial/Butte du Lion: 3 km

Kerk van Braine l'Alleud

Distance depuis
 - le syndicat d'initiative : 5 km 
 - le Mémorial/Butte du Lion: 2,5 km

Gewonde Adelaar en zuil Victor Hugo

Distance depuis
 - le syndicat d'initiative : 9 km 
 - le Mémorial/Butte du Lion: 5 km

Het Memoriaal van Waterloo 1815

Distance depuis
 - le syndicat d'initiative : 4 km 
 - le Mémorial/Butte du Lion: 0 km

Het Wellingtonmuseum

Distance depuis
 - le syndicat d'initiative : 0 km 
 - le Mémorial/Butte du Lion: 4 km

De Sint-Jansberghoeve

Distance depuis
 - le syndicat d'initiative : 3 km 
 - le Mémorial/Butte du Lion: 1 km

De Hougoumonthoeve

Distance depuis
 - le syndicat d'initiative : 5 km 
 - le Mémorial/Butte du Lion: 1,5 km

Het Laatste Hoofdkwartier Van Napoleon

Distance depuis
 - le syndicat d'initiative : 9 km 
 - le Mémorial/Butte du Lion: 5 km

  • Koninklijke Kapel en St Jozefkerk

    Afstand vanaf :

    • de toeristische dienst : 0 km
    • het Memoriaal/Leeuwenheuvel: 4 km

     

  • Monument voor de Belgen

    Distance depuis
     - le syndicat d'initiative : 4 km 
     - le Mémorial/Butte du Lion: 300 m

  • Hoeve la Papelotte

    Distance depuis
     - le syndicat d'initiative : 5 km 
     - le Mémorial/Butte du Lion: 1,5 km

  • Monument van Gordon

    Distance depuis
     - le syndicat d'initiative : 4 km 
     - le Mémorial/Butte du Lion: 300 m

  • Monument voor de Hanoverianen

    Distance depuis
     - le syndicat d'initiative : 4 km 
     - le Mémorial/Butte du Lion: 300 m

  • Hoeve la Haie-Sainte

    Distance depuis
     - le syndicat d'initiative : 4,5 km 
     - le Mémorial/Butte du Lion: 500 m

  • Hoeve la Belle-Alliance

    Distance depuis
     - le syndicat d'initiative : 6 km 
     - le Mémorial/Butte du Lion: 2 km

  • Pruisische Monument

    Distance depuis
     - le syndicat d'initiative : 7 km 
     - le Mémorial/Butte du Lion: 2,5 km

  • Kerk van Plancenoit

    Distance depuis
     - le syndicat d'initiative : 7,5 km 
     - le Mémorial/Butte du Lion: 3 km

  • Kerk van Braine l'Alleud

    Distance depuis
     - le syndicat d'initiative : 5 km 
     - le Mémorial/Butte du Lion: 2,5 km

  • Gewonde Adelaar en zuil Victor Hugo

    Distance depuis
     - le syndicat d'initiative : 9 km 
     - le Mémorial/Butte du Lion: 5 km

  • Het Memoriaal van Waterloo 1815

    Distance depuis
     - le syndicat d'initiative : 4 km 
     - le Mémorial/Butte du Lion: 0 km

  • Het Wellingtonmuseum

    Distance depuis
     - le syndicat d'initiative : 0 km 
     - le Mémorial/Butte du Lion: 4 km

  • De Sint-Jansberghoeve

    Distance depuis
     - le syndicat d'initiative : 3 km 
     - le Mémorial/Butte du Lion: 1 km

  • De Hougoumonthoeve

    Distance depuis
     - le syndicat d'initiative : 5 km 
     - le Mémorial/Butte du Lion: 1,5 km

  • Het Laatste Hoofdkwartier Van Napoleon

    Distance depuis
     - le syndicat d'initiative : 9 km 
     - le Mémorial/Butte du Lion: 5 km

Legende

A. Koninklijke Kapel en St Jozefkerk

B. Monument voor de Belgen

C.Hoeve la Papelotte

D. Monument van Gordon

E. Monument voor de Hanoverianen

F. Hoeve la Haie-Sainte

G. Hoeve la Belle-Alliance

H. Pruisische Monument

I. Kerk van Plancenoit

J. Kerk van Braine l'Alleud

K. Gewonde Adelaar en zuil Victor Hugo

DE SITES (Klik op een naam om meer inlichten te krijgen)

Memoriaal van Waterloo 1815

Het geleid bezoek aan de Memoriaalsite bestaat uit 3 delen:

1. Het verhaal op de kaarten: een historische inleiding die aan de hand van landkaarten verduidelijkt wat de aanleiding tot de slag was, waarom deze in Waterloo heeft plaatsgevonden en hoe de Belgische veldtocht in juni 1815 is verlopen.
2. De Leeuw van Waterloo : de heuvel is opgericht als monument op initiatief van de Koning van de Nederlanden, Willem I, van 1823 tot 1826, om de geallieerde overwinning te herdenken. De trap naar de top van de heuvel telt 226 treden.
3. Het Panorama : opgetrokken ter gelegenheid van de 100e verjaardag van de slag, herbergt dit rond gebouw een reusachtige schilderij dat de Franse cavalerieaanval op 18 juni 1815 omstreeks 16.30 uur afbeeldt.

Het Memoriaalmuseum, gebouwd naar aanleiding van de 200e verjaardag van de slag, biedt een historisch overzicht dat loopt vanaf de Franse revolutie tot Waterloo. OPGELET: het bezoek aan het Memoriaalmuseum (anderhalf uur) gebeurt zonder gids (wel met een audiogids).

 : Uurrooster, tarieven, toegang

 :  De toegang is individueel te betalen of met een PASS1815.

 : De site is toegankelijk voor bezoekers met beperkte mobiliteit (Uitgezonderd de klim op de Leeuwenheuvel en het Panorama).

Gelieve een voertuig te voorzien voor de verplaatsingen van de ene site naar de andere (met uitzondering van de verbinding tussen het Memoriaal en de Hougoumonthoeve), alsook aangepaste kledij voor bezoek in open lucht.

Onze viervoetige vrienden worden in de sites niet toegelaten.

: Route du lion, 1410 Braine l’Alleud - http://waterloo1815.be/

: Enkel bezoek 1 uur of  anderhalf uur, gecombineerd met andere sites 3  uren. OPGELET: reken daarbij anderhalf uur voor het bezoek aan het Memoriaalmuseum met audiogids. Tenzij u over weinig tijd beschikt, is het aan te raden om een bezoek van anderhalf uur te kiezen voor meer comfort en uitleg. Het bezoek van 1 uur is een optie in geval van weinig tijd of indien de bezoekers niet naar boven op de heuvel wensen te gaan.

Wellingtonmuseum

Het Wellingtonmuseum bevindt zich in de eertijdse herberg Bodenghien, gebouwd in 1705. In 1815 wordt dit ruim gebouw dat als postafspanning voor paarden dienst deed, door de Britse generale staf als hoofdkwartier uitgekozen. De Hertog van Wellington, opperbevelhebber van de geallieerde troepen, bracht er de nachten van 17 en 18 juni 1815 door. Het was ook op deze plaats dat de Hertog zijn overwinningsrapport schreef. In de 14 zalen van het museum worden de gebeurtenissen van destijds tot leven gewekt aan de hand van authentieke souvenirs, wapens en gravures. Het vereeuwigt de nagedachtenis van de naties en de strijders die aan deze slag hebben deelgenomen.

 : Uurrooster, tarieven, toegang

 :  De toegang is individueel te betalen of met een PASS1815

 : De site is toegankelijk voor bezoekers met beperkte mobiliteit.

Gelieve een voertuig te voorzien voor de verplaatsingen van de ene site naar de andere (met uitzondering van de verbinding tussen het Memoriaal en de Hougoumonthoeve), alsook aangepaste kledij voor bezoek in open lucht.

Onze viervoetige vrienden worden in de sites niet toegelaten.

: Chaussée de Bruxelles 147, 1410 Waterloo - http://www.museewellington.be/

: Enkel bezoek 1 uur of  anderhalf uur (met bezoek van de Koninklijke kapel), gecombineerd met andere sites 3  uren.  OPGELET: reken daarbij anderhalf uur voor het bezoek aan het Memoriaalmuseum met audiogids.

St-Jansberghoeve

In deze hoeve uit de dertiende eeuw, in het Frans “ferme de Mont-Saint-Jean” genoemd, vestigde Wellington zijn veldhospitaal, onder de leiding van  Deputy Inspector John Gunning van de Royal Army Medical Corps. Er werden 6000 militairen verzorgd, waaronder de kolonels DeLancey en Gordon, Lord Fitzroy Somerset, alsook Prins Willem van Oranje, die aan zijn schouder was gewond.

Een museum over de geneeskunde in die tijd en de verzorging van de gewonden brengt een goed beeld van de activiteiten in dit noodhospitaal. 

In de hoeve bevinden zich ook een brouwerij, een alcoholstokerij en een shop met streekproducten.

Een bierdegustatie is mogelijk.

De gids beschrijft de geschiedenis van de hoeve, de activiteiten voor en tijdens de slag en zal u in het museum rondleiden. Tijdens de introductie wordt aan de hand van een landkaart de plaats van de hoeve op het slagveld besproken.

 : Uurrooster, tarieven, toegang

 :  De toegang is ter plaatse individueel te betalen of met de PASS 1815

 : Deze site is toegankelijk voor mensen met beperkte mobiliteit.

Gelieve een voertuig te voorzien voor de verplaatsingen van de ene site naar de andere (met uitzondering van de verbinding tussen het Memoriaal en de Hougoumonthoeve), alsook aangepaste kledij voor bezoek in open lucht.

Onze viervoetige vrienden worden in de sites niet toegelaten.

: Chaussée de Charleroi 551, 1410 Waterloo - http://www.fermedemontsaintjean.be

: Enkel bezoek 1 uur, gecombineerd met andere sites  3 uren. OPGELET: reken daarbij anderhalf uur voor een bezoek (met audiogids) aan het Memoriaalmuseum.

Hougoumonthoeve

Het geleid bezoek aan de Hougoumonthoeve omvat een moderne audiovisuele voorstelling (15 minuten) van de gevechten die er plaatsvonden, een rondleiding op het binnenplein en in de kapel, alsook een wandeling in de tuin met uitzicht op het slagveld. De gids laat u de hoogtepunten  rond deze mooie locatie op 18 juni herbeleven, meesterlijk beschreven door Victor Hugo.

Als vooruitgeschoven verdedigingspost aan de rechtervleugel van de geallieerden, was deze hoeve het toneel van bloedige gevechten. Jérôme, een broer van Napoleon, startte er de aanval op 18 juni rond 11.30 uur. Wat aanvankelijk als een afleidingsmaneuver was bedoeld, groeide uit tot de gewelddadigste plaats in de strijd. De Franse aanvallen waren er verschrikkelijk, maar bleven vruchteloos. De boomgaard en de tuin wisselden zeven maal van bezetting, terwijl de gebouwen stevig in handen bleven van de 1.500 soldaten van de coalitie.

 : Uurrooster, tarieven, toegang

 :  De toegang is individueel te betalen in combinatie met het Memoriaal of een PASS 1815

 : Deze site is toegankelijk voor personen met beperkte mobiliteit (uitgezonderd de tuin).

Gelieve een voertuig te voorzien voor de verplaatsingen van de ene site naar de andere (met uitzondering van de verbinding tussen het Memoriaal en de Hougoumonthoeve), alsook aangepaste kledij voor bezoek in open lucht.

Onze viervoetige vrienden worden in de sites niet toegelaten.

: Route du jardinier 325, Braine l’alleud - http://www.waterloo-tourisme.com/fr/chateau-ferme-de-hougoumont

: Enkel bezoek 1 uur of gecombineerd met andere sites  3 uren. OPGELET reken daarbij anderhalf uur voor een bezoek aan het memoriaalmuseum met audiogids.

Laatste hoofdkwartier van napoleon

Het Laatste Hoofdkwartier van Napoleon bevindt zich in de hoeve ”Le  Caillou”, op 5 Km ten zuiden van het slagveld. Daar bracht Napoleon met zijn gevolg de nacht van 17 juni 1815 door. In de ochtend van 18 juni ontving hij er de maarschalken Soult en Ney, alsook vele generaals.

U vindt er een ossuarium alsook één van de weinige skeletten op het slagveld gevonden, enkele souvenirs van de keizer, zijn veldbed, evenals een verzameling wapens uit die tijd. 

De gids begeleidt u door de hoeve en de boomgaard. U ontvangt uitleg over hun geschiedenis, de gebeurtenissen op 17 en 18 juni, alsook talrijke anekdotes van voor en tijdens de slag. Tijdens de inleiding wordt de plaats van de hoeve in het geheel van de slag geschetst aan de hand van een landkaart.

 : Uurrooster, tarieven, toegang

 :  De toegang is individueel te betalen of met een PASS 1815

 : Deze site is toegankelijk voor mensen met beperkte mobiliteit.
OPGELET: oude kasseistenen op de toegangsweg.


Gelieve een voertuig te voorzien voor de verplaatsingen van de ene site naar de andere (met uitzondering van de verbinding tussen het Memoriaal en de Hougoumonthoeve), alsook aangepaste kledij voor bezoek in open lucht.

Onze viervoetige vrienden worden in de sites niet toegelaten.

: Chaussée de Bruxelles 66, 1472 Vieux-Genappe - http://www.dernier-qg-napoleon.be/

: Enkel bezoek 1 uur, bezoek in combinatie met andere sites : 3 uren. OPGELET: reken daarbij anderhalf uur voor ene bezoek met audiogids aan het memoriaalmuseum.

Monumenten

  • Koninklijke kapel

    De Koninklijke kapel werd in de XVII eeuw opgericht (ingewijd op 16 februari 1690) door de algemene gouverneur van de Nederlanden, Markies de Castanaga, in de hoop een mannelijke troonopvolger voor de Koning van Spanje Carlos II te bewerkstelligen.

    Na de Slag in 1815 werden er 27 gedenkplaten voor de geallieerde slachtoffers van de slag, alsook een buste van wellington, een basreliëf ter ere van het Engelse leger en een basreliëf voor Frederik Hertog van Nassau, en het Nederlandse leger aangebracht.

    In 1860 werd de kapel vergroot om aan de groeiende bevolking van Waterloo te voldoen. De meeste gedenkplaten werden naar de nieuwe beuk verplaatst.

  • Monument voor de Belgen

    Ingehuldigd in september 1914, naar aanleiding van het honderdjarig bestaan van de Slag, herinnert dit monument aan het lijden van de Belgen in juni 1815. Het opschrift luidt: « Aux Belges morts le XVIII juin MDCCCXV en combattant pour la défense du drapeau et l’honneur des armes ». (Aan de Belgen gestorven op 18 juni 1815 in hun strijd voor de verdediging van de vlag en de eer van de wapens).

    4200 Belgen en 4 generaals hebben daadwerkelijk aan de Slag bij Waterloo deelgenomen. Het Hollands-Belgische contingent was aan het Engels leger toegevoegd onder de benaming “Engels-Nederlands”. De Belgen verloren 1200 man, gedood of gewond.

    Slechts weinig Belgen sloten zich bij het Franse leger aan. Luitenant Demulder was één van hen en staat vermeld op een gedenksteen langs de Chemin des Vertes Bornes, nabij de Leeuw. Nadat hij in gans Europa deel had genomen aan de veldslagen van het Franse “Grote Leger”, vond hij de dood tijdens een charge van de Franse kurassiers van Ney, op enkele kilometers van zijn geboortehuis in Nivelles.

  • Hoeve la Papelotte

    De hoeve La Papelotte, gelegen op 2 km ten westen van de Leeuwenheuvel, was een essentieel steunpunt voor de linkerflank van de geallieerde troepen. Ze werd bezet door de Lichte Compagnie van het 3e bataljon van het regiment van Nassau, onder bevel van Prins Bernard van Saxen-Weimar.

    Tijdens de aanvallen door het 1e Franse korps van d’Erlon (divisie Durutte), werd zij twee maal ingenomen en heroverd.

    Het is aan deze zijde dat het 1e Pruisische korps von Zieten op het slagveld kwam rond 19.30u en bijdroeg tot de Franse nederlaag.

  • Monument van Gordon

    Luitenant-kolonel Gordon was 29 jaar in 1815. Hij maakte deel uit van het 3e regiment Garde te voet en was vleugeladjudant van Wellington. Omstreeks 18 uur, op het moment van de verovering van de hoeve La Haie Sainte, werd zijn been door een kanonkogel verbrijzeld. Hij werd overgebracht naar het Hoofdkwartier van Wellington in Waterloo. Hij stierf kort na de amputatie van zijn been.

    Zijn familie, één van de oudste in Schotland, liet dit monument in 1817 oprichten. Zijn lichaam rust in het Engels memoriaal voor de gesneuvelden in de Slag bij Waterloo, dat zich op het kerkhof van Evere bevindt.

  • Monument voor de Hanoverianen

    Deze afgeknotte piramide werd in 1818 opgericht door de officieren van het Engels-Duitse legioen van de Hanoverianen, KGL (King’s German Legion) genoemd. Georges III, Koning van Engeland, die ook vorst van Hanover was, verwelkomde de Hanoverse officieren en bataljons die zich niet aan Napoleon wilden onderwerpen, toen de Franse troepen het noorden van Duitsland binnenvielen. Deze KGL-troepen waren opgeleid en uitgerust door de Engelsen en vormden elitebataljons. In Waterloo bestond hun opdracht erin de hoeve van La Haie Sainte in handen te houden.

    Toen de boomgaard van de hoeve door de Fransen van maarschalk Ney werd ingenomen, verschansten de Hanoverianen zich in de gebouwen en weigerden de plaats te verlaten, niettegenstaande de orders van Wellington. Zij kwamen bijna allen om het leven tijdens de aanvallen en de brand in de hoeve.

  • Hoeve la Haie-Sainte

    De hoeve La Haie Sainte bekleedde een sleutelpositie in de verdediging van Wellington. Het ging er hevig aan toe, zowel tijdens de aanvallen als bij de verdediging. De hoeve werd door het bataljon van majoor George Baring van het Kings German Legion verdedigd. Omstreeks 18.30 uur werd de hoeve door maarschalk Ney ingenomen. De verdedigers waren met “Baker Rifle” uitgerust, die reeds een getrokken loop hadden waardoor ze op grotere afstand (200 meter) nauwkeurig konden schieten. Zo konden ze beter de Franse officieren treffen, die aan hun uniform herkenbaar waren. Van de 1000 verdedigers ontsnapten slechts 42 aan de dood.

  • Hoeve la Belle-Alliance

    Deze kleine hoeve, gebouwd in 1765, was een cabaret in 1815, en het centrum van de Franse stellingen.

    Op 17 juni 1815, omstreeks 18.30 uur, kwam de Franse voorhoede die de Geallieerden in hun terugtocht naar Sint-Jansberg achtervolgde, aan ter hoogte van La Belle Alliance. Napoleon hield er halt, gaf zijn orders en keerde rond 20 uur terug naar de hoeve Le Caillou.

    Op 18 juni, vanaf de middag, nam Napoleon stelling nabij deze hoeve, van waaruit hij het slagveld kon observeren.

    In de avond na de slag ontmoetten Wellington en Blücher er elkaar toevallig bij valavond. Daar gaf Blücher het bevel om de Fransen te achtervolgen en op te jagen tijdens hun vlucht, wat hem toeliet de hand te leggen op de koets van Napoleon, die er niet in geslaagd was om de brug van Genappe ermee over te steken.

  • Pruisische monument

    Het Pruisische monument, ten noorden van het dorp Plancenoit, bestaat uit een gotische pijl in “Berlijns ijzer” en een sokkel van blauwe steen. Het staat naar Pruisen gericht. Dit monument, opgericht in 1819, is een creatie van architect Schinkel. Men vindt dit model van gotische pijl terug in de steden waar de Pruisen overwinningen behaalden.

    Toen de Franse soldaten zich in 1832 op aanvraag van Leopold I naar het beleg van Antwerpen begaven, vernielden zij het kruis en maarschalk Gérard kon het kunstwerk in extremis van de vernieling redden, anders zou het monument zeker verdwenen zijn. In deze episode werd er een hekken omheen geplaatst om het te beschermen.

  • Kerk van Plancenoit

    De kerk van Plancenoit, toegewijd aan Sint Katrijn, werd op 18 juni 1815 verwoest tijdens de gevechten. Ze werd in 1856 heropgebouwd. In en rondom het kerkhof vonden hevige gevechten plaats. De Pruisische troepen van het IVe korps van Bülow trachtten de 4000 soldaten van de Jonge Garde van generaal Duhesme, die het dorp moedig verdedigden, te omsingelen. De laatste Franse aanval werd geleid door generaal Pelet die uitschreeuwde: « Volg mij, Jagers, wij redden de Adelaar of sterven met hem».

    De kerk bevat talrijke gedenkplaten voor de Franse soldaten die in het dorp de dood vonden.

  • Kerk van Braine l'Alleud

    De kerk van Eigenbrakel deed vanaf 19 juni 1815 dienst als noodhospitaal voor de gewonden van de Slag bij Waterloo .

    Gewonden van alle nationaliteiten werden er verzorgd en konden op de toewijding van de dokters en de vrouwen (geestelijken en wereldlijken) van Eigenbrakel en omstreken rekenen.

  • Gewonde Adelaar en zuil Victor Hugo